Ford Kuga vs. Toyota RAV4: Kompletne porównanie 2026

Ford Kuga, na niektórych rynkach zagranicznych znany również pod nazwą Ford Escape, to popularny rodzinny SUV, który przyciąga nabywców przede wszystkim swoją dynamiką jazdy i szeroką gamą oszczędnych jednostek napędowych. Naprzeciw niego staje prawdziwy pionier całego segmentu, Toyota RAV4 – model, który w zależności od konkretnego rynku lub w ramach współpracy partnerskiej pojawia się również pod nazwami Toyota Vanguard, Toyota Wildlander lub Suzuki Across – który swoją niezachwianą pozycję zbudował dzięki legendarnej niezawodności i wyjątkowo wydajnemu napędowi hybrydowemu. Przyjrzyjmy się teraz szczegółowo, który z tych dwóch atrakcyjnych i praktycznych samochodów stanowi najlepszy możliwy wybór na rynku około czteroletnich aut używanych do codziennych podróży.

Patrząc na wymiary zewnętrzne około czteroletnich samochodów używanych, zauważymy, że obecne generacje Forda Kuga i Toyoty RAV4 nieco różnią się proporcjami, co bezpośrednio wpływa zarówno na przestronność wnętrza, jak i codzienną użyteczność. Ford Kuga trzeciej generacji sprawia na drodze wrażenie nieco masywniejszego. Z szerokością od 1882 do 1883 mm jest o zauważalne 28 mm szerszy niż Toyota RAV4 (1855 mm) i oferuje również nieco większą długość całkowitą, która w niektórych wersjach wyposażenia wzrasta z bazowych 4604 mm do 4645 mm, podczas gdy RAV4 utrzymuje jednolite 4600 mm. W praktyce oznacza to, że Kuga może zapewnić nieco więcej miejsca na ramiona dla pasażerów. Z kolei nieco węższą i krótszą Toyotą będzie nieco łatwiej manewrować w ciasnych garażach podziemnych lub podczas parkowania równoległego w centrach miast.

Kluczowym parametrem dla przestronności wzdłużnej kabiny i ogólnego komfortu jazdy jest rozstaw osi. Ford Kuga z wartością od 2710 do 2711 mm nieznacznie przewyższa Toyotę RAV4, która dysponuje rozstawem osi wynoszącym 2690 mm. Ta około dwucentymetrowa różnica daje Fordowi drobną przewagę w ilości miejsca na nogi na tylnych siedzeniach i przyczynia się do bardziej płynnego i spokojnego pokonywania długich odcinków autostradowych. Z drugiej strony, nieco krótszy rozstaw osi nadaje Toyocie RAV4 nieco lepszą zwinność, co docenisz przede wszystkim na krętych drogach lokalnych lub podczas zawracania w ciasnych uliczkach.

Istotną rolę w ogólnym wrażeniu z obu aut odgrywa również ich wysokość i sama sylwetka. Toyota RAV4 ze swoimi 1685 mm jest nieco wyższa niż większość standardowych wersji Forda Kuga (których wysokość często zaczyna się od 1650 mm, a dopiero wersje takie jak Active osiągają 1681 mm). Ten nieco wyższy i bardziej kanciasty design nadaje Toyocie charakterystyczny wygląd bardziej tradycyjnego, terenowego SUV-a, gwarantuje doskonałą widoczność na drogę i ułatwia wsiadanie oraz montaż fotelików dziecięcych. Ford Kuga stawia natomiast na niższą i szerszą sylwetkę, starając się zachować bardziej sportowy charakter zbliżony do odczuć z jazdy samochodem osobowym, co korzystnie przekłada się na lepsze trzymanie się drogi i mniejsze przechyły nadwozia.

Przy wyborze rodzinnego SUV-a pojemność bagażnika często odgrywa decydującą rolę, ponieważ bezpośrednio wpływa na codzienną praktyczność i użyteczność podczas dłuższych podróży. W tym zakresie oba porównywane modele podchodzą do kwestii przestrzeni nieco inaczej. Podczas gdy Toyota RAV4 stawia na bezkompromisową pojemność podstawową i łatwy dostęp, Ford Kuga kontruje wyjątkową modułowością wnętrza. Dla rodzin z dziećmi, które regularnie przewożą wózki lub nieporęczny sprzęt sportowy, kluczowa jest nie tylko bezwzględna liczba litrów, ale także ogólna możliwość aktywnego zarządzania przestrzenią.

Ford Kuga trzeciej generacji (reprezentujący na rynku wtórnym roczniki od 2020 wzwyż) punktuje bardzo sprytną przesuwną tylną kanapą. Dzięki niej można elastycznie balansować między miejscem na nogi pasażerów a wielkością bagażnika. W zależności od jej położenia, pojemność podstawowa waha się od skromniejszych 412 litrów do doskonałych 645 litrów w wersjach z silnikami spalinowymi. Należy zaznaczyć, że coraz popularniejsze warianty hybrydowe i hybrydowe typu plug-in (PHEV), ze względu na umieszczenie akumulatorów pod podłogą, tracą część przestrzeni, przez co ich podstawowa pojemność spada do zakresu od 411 do 581 litrów. Po całkowitym złożeniu tylnych oparć uzyskuje się przestrzeń ładunkową o pojemności do 1 534 litrów. Taka wartość jest w zupełności wystarczająca na weekendowe zakupy, transport mniejszych mebli czy dłuższe rodzinne wakacje.

Toyota RAV4 piątej generacji (oznaczona jako XA5, dostępna od 2019 roku) przyjmuje rolę bardziej tradycyjnego rodzinnego transportera i punktuje szerokim, regularnie ukształtowanym bagażnikiem bez zbędnych wnęk. W podstawowej konfiguracji oferuje w standardowej wersji hybrydowej hojne 580 litrów przestrzeni. Jeśli wybierzesz wariant hybrydowy typu plug-in (PHEV), przestrzeń ze względu na większe akumulatory nieznacznie spadnie do 520 litrów, jednak nawet to pozostawia mnóstwo miejsca na kilka dodatkowych walizek i bezproblemowe spakowanie rodziny na wyjazd w góry. Po złożeniu tylnych siedzeń RAV4 może zaoferować całkowitą pojemność wynoszącą imponujące 1 690 litrów. Ta stabilnie duża przestrzeń sprawia, że japoński SUV jest niestrudzonym i niezawodnym kompanem do pracy.

Z punktu widzenia ogólnej oceny, Toyota RAV4 stanowi optymalny wybór dla tych, którzy wymagają maksymalnej i natychmiast dostępnej przestrzeni transportowej bez skomplikowanych kompromisów i manipulowania siedzeniami. Ford Kuga natomiast spodoba się raczej kierowcom, którzy docenią codzienną elastyczność i możliwość zmiany proporcji miejsca dla pasażerów i ładunku dokładnie według aktualnych potrzeb.

Zdolność do holowania przyczepy jest często kluczowym parametrem w przypadku rodzinnych SUV-ów, niezależnie od tego, czy planujesz holowanie dużej przyczepy kempingowej, czy tylko okazjonalne podpięcie małego wózka. Podczas transportu z łatwością zastąpi ona miejsce na kilka dodatkowych walizek i jest nieocenionym, praktycznym pomocnikiem. Oba porównywane SUV-y – Ford Kuga trzeciej generacji i Toyota RAV4 piątej generacji (czyli modele idealne dla rynku czteroletnich samochodów używanych) – oferują pod tym względem zupełnie inne podejście, które silnie zależy od wybranej wersji silnikowej.

Ford Kuga: Mocarz do ciężkich ładunków
Kuga na rynku wtórnym wyróżnia się przede wszystkim swoimi tradycyjnymi wersjami silnikowymi. Jeśli szukasz samochodu do ciężkiej pracy, wersja z silnikiem Diesla 2.0 EcoBlue może holować przyczepę z hamulcem o maksymalnej masie do 2 100 kg. Warianty benzynowe 1.5 EcoBoost oferują solidny standard, a ich uciąg mieści się w przedziale od 1 600 do 1 800 kg. W przypadku hybryd sytuacja jest nieco bardziej specyficzna: klasyczna pełna hybryda (FHEV) uciągnie od 1 500 do 1 600 kg. Starsze roczniki wersji Plug-in Hybrid (PHEV) mają limit wynoszący również 1 500 kg, jednak w odświeżonych wersjach inżynierom udało się wyśrubować tę wartość aż do wspomnianych 2 100 kg.

Toyota RAV4: Uwaga na wybór hybrydy
Toyota RAV4 stawia w zdecydowanej większości na zaawansowane hybrydowe układy napędowe, co ma bezpośredni wpływ na zdolność holowania. Jej standardowa, niehybrydowa wersja benzynowa 2.0 radzi sobie z doskonałymi 2 000 kg, jednak jest ona stosunkowo rzadka na rynku wtórnym. Znacznie bardziej rozpowszechniona wersja 2.5 Hybrid wykazuje wyraźne różnice w zależności od rodzaju napędu. Podczas gdy wariant z napędem na wszystkie koła (AWD-i) uciągnie do 1 650 kg, co w pełni wystarcza na weekendowe zakupy czy dłuższe wakacje z lżejszą przyczepą kempingową, w wersji z napędem tylko na przednią oś (FWD) limit spada do zaledwie 800 kg. Wariant hybrydowy typu plug-in trzyma się złotego środka z maksimum wynoszącym 1 500 kg.

Co to oznacza dla kupującego?
Podsumowując, jeśli priorytetem jest dla Ciebie holowanie ciężkich przyczep, Ford Kuga (szczególnie w mocnej wersji z silnikiem Diesla) będzie znacznie bardziej niezawodnym i wszechstronnym holownikiem. Toyota RAV4 to pod każdym względem fantastyczny samochód rodzinny, jednak osoby zainteresowane holowaniem czegokolwiek cięższego niż mała przyczepka z liśćmi muszą starannie wybierać wersję silnikową i unikać podstawowej hybrydy z napędem na jedną oś.

Uwaga: Szczegółowe dane producentów podają przede wszystkim wartości dla przyczep z hamulcem. W przypadku przyczepy bez hamulca dla samochodów tej wielkości i kategorii wagowej obowiązuje uniwersalny standard ustawowy 750 kg dla obu marek.

Tabela porównawcza masy przyczep

Oferta silnikowa jest dla wielu kupujących czynnikiem decydującym, ponieważ bezpośrednio wpływa na zużycie paliwa, dynamikę i ogólne koszty eksploatacji. Podczas gdy Toyota RAV4 piątej generacji poszła drogą maksymalnej elektryfikacji i całkowicie zrezygnowała z silników Diesla na rzecz swoich legendarnie niezawodnych hybryd, Ford Kuga trzeciej generacji stawia na znacznie szerszą paletę możliwości, która zadowoli niemal każdego klienta. Standardową jednostką napędową w Fordzie jest trzycylindrowy silnik benzynowy 1.5 EcoBoost, podczas gdy Toyota jako bazę oferuje czterocylindrowy 2.0 VVT-iE. Na drugim końcu spektrum w obu modelach znajdują się mocne warianty hybrydowe typu plug-in (PHEV) z możliwością jazdy w trybie czysto elektrycznym. Podczas gdy Toyota imponuje topową hybrydą plug-in o imponującej mocy 225 kW (306 KM), Ford punktuje możliwością wyboru mocnych i oszczędnych silników Diesla EcoBlue, które na rynku wtórnym cieszą się ogromnym popytem, szczególnie wśród kierowców holujących przyczepy.

Ford Kuga

Trzecia generacja Forda Kuga oferuje jedno z najbardziej kompleksowych portfolio silników w swojej klasie. Jeśli szukasz benzyny, podstawą jest nagradzany, turbodoładowany silnik trzycylindrowy 1.5 EcoBoost (110 kW), który jest połączony wyłącznie z manualną skrzynią biegów i napędem na przednie koła. Prawdziwym magnesem na rynku około czteroletnich samochodów używanych są jednak silniki Diesla, których u wielu azjatyckich konkurentów już nie znajdziemy. Mniejszy czterocylindrowy 1.5 EcoBlue (88 kW) stanowi wybór ekonomiczny, natomiast mocniejszy 2.0 EcoBlue (dostępny z mocą do 140 kW i napędem na wszystkie koła) jest idealny do przejazdów autostradowych i holowania przyczep kempingowych. Należy jednak zaznaczyć, że większość tych wariantów wysokoprężnych (w tym 2.0 EcoBlue z technologią mild-hybrid) stopniowo znikała z oferty producenta w latach 2022–2024 i dziś stanowią bardzo pożądany towar właśnie w komisach. Paletę zamykają zaawansowane hybrydy – niewymagająca od użytkownika pełna hybryda 2.5 FHEV (140 kW), która nie wymaga ładowania z sieci, oraz wyjątkowo oszczędna 2.5 PHEV (165 kW), stanowiąca szczyt elektryfikacji w tym modelu.

Toyota RAV4

Japońska Toyota RAV4 piątej generacji ma znacznie prostszą gamę silnikową, co jednak wcale nie jest wadą – jej głównym atutem jest długofalowa niezawodność i efektywność. Toyota w tej generacji całkowicie zrezygnowała z silników Diesla i jako podstawowy wybór wprowadziła wolnossący silnik benzynowy 2.0 VVT-iE (129 kW), który można spotkać zarówno z manualną skrzynią biegów, jak i automatem CVT. Jednak zdecydowana większość klientów wybiera wyrafinowany układ 2.5 Hybrid (FHEV). Oferuje on moc 160 kW w wersji z napędem na przednie koła oraz 163 kW w popularnej wersji z inteligentnym napędem na wszystkie koła AWD-i (wykorzystującym dodatkowy silnik elektryczny na tylnej osi). Te systemy hybrydowe wyróżniają się wzorowo niskim zużyciem paliwa, szczególnie w ruchu miejskim i podmiejskim. Absolutnym szczytem technologicznym i wydajnościowym jest wersja 2.5 Plug-in Hybrid dysponująca potężną łączną mocą 225 kW, która stawia na imponujące przyspieszenie i duży zasięg na energii elektrycznej.

Podsumowanie i rekomendacja: Dla kierowców, którzy spędzają większość czasu na autostradach lub dla tych, którzy muszą regularnie holować ciężkie przyczepy (Kuga 2.0 EcoBlue może holować do 2100 kg), największy sens ma Ford Kuga z silnikiem Diesla. Z kolei dla użytkowników z dużym udziałem jazdy miejskiej i podmiejskiej, którzy szukają bezkompromisowej niezawodności eksploatacyjnej i stale niskiego zużycia paliwa, jasnym faworytem jest Toyota RAV4 z układem 2.5 Hybrid. Jeśli dysponujesz większym budżetem, kochasz sportową dynamikę i masz gdzie ładować auto, imponujące przyspieszenie topowej wersji RAV4 2.5 Plug-in Hybrid zadowoli nawet najbardziej wymagających kierowców.

Wybór odpowiedniej jednostki napędowej jest kluczowy dla długofalowej satysfakcji, dlatego nasze rekomendacje opierają się na rzeczywistych osiągach, realnym zużyciu paliwa oraz sprawdzonej niezawodności mechanicznej, potwierdzonej przez mechaników i samych właścicieli. Rynek samochodów używanych w przypadku około czteroletnich egzemplarzy obu tych popularnych SUV-ów jest jednoznacznie zdefiniowany przez elektryfikację. Podczas gdy Toyota w generacji XA5 do perfekcji dopracowała swój słynny system pełnej hybrydy (szczycący się wyjątkową, 41-procentową sprawnością cieplną silnika spalinowego), Ford w swojej III generacji Kugi sprytnie zareagował dopracowaną technologią hybrydową typu plug-in. Co ciekawe, dzięki udanemu zgraniu silnika elektrycznego i spalinowego, to właśnie Ford Kuga stał się w Europie zdecydowanie najlepiej sprzedającą się hybrydą typu plug-in na rynku we wszystkich segmentach.

Dla Forda Kugi polecamy: 2.5 Plug-in Hybrid (165 kW / 225 KM)

Model ten, należący do aktualnej III generacji (w sprzedaży od wiosny 2020 r.), jest wśród około czteroletnich aut używanych najlepszym i najpopularniejszym wyborem w portfolio marki. Sercem układu napędowego jest wolnossący, 2,5-litrowy silnik benzynowy pracujący w wydajnym cyklu Atkinsona. Ta potężna jednostka jest całkowicie pozbawiona turbosprężarki, dzięki czemu jest wyjątkowo trwała mechanicznie i mało wymagająca w obsłudze długofalowej. Wspólnie z mocnym silnikiem elektrycznym i płynną skrzynią eCVT tworzy zestaw o mocy 165 kW z bardzo kulturalną i natychmiastową reakcją na gaz. Ogromnym atutem jest pojemny akumulator, dzięki któremu Kuga przejeżdża realnie od 45 do 55 km wyłącznie na prądzie. Po rozładowaniu akumulatora samochód zaczyna działać jak standardowa, w pełni funkcjonalna hybryda (full-hybrid), gdzie zużycie paliwa nawet przy tak ciężkim aucie rzadko przekracza granicę 6 l/100 km.

• Ryzyko i profilaktyka: W przypadku egzemplarzy z samego początku produkcji (rok 2020) absolutnie konieczne jest dokładne sprawdzenie historii serwisowej. Samochody te początkowo borykały się z częstym rozładowywaniem akumulatora 12V, przeprowadzono też szeroko zakrojoną akcję serwisową dotyczącą wymiany lub izolacji akumulatora trakcyjnego. Podczas oględzin konkretnego auta u sprzedawcy zawsze proś o wyciąg z książki serwisowej, z którego jasno odczytasz, że te programowe i sprzętowe „choroby wieku dziecięcego” zostały już rozwiązane w autoryzowanym serwisie Forda.
• Idealny użytkownik: Osoby z możliwością nocnego ładowania w domu lub w firmie, które codziennie pokonują krótsze trasy w trybie podmiejskim niemal za darmo (na prądzie), ale w weekendy regularnie i bez obaw wyruszają w dalekie trasy.

Dla Toyoty RAV4 polecamy: 2.5 Hybrid AWD-i (163 kW / 222 KM)

Dla piątej generacji Toyoty RAV4 (oznaczenie kodowe XA5, na rynku od 2019 r.) po prostu nie istnieje bardziej logiczna i niezawodna wersja silnikowa. Prym wiedzie tu 2,5-litrowy silnik benzynowy o nazwie Dynamic Force, który w wersji AWD-i współpracuje z dwoma silnikami elektrycznymi – tylny działa całkowicie niezależnie i napędza wyłącznie tylne koła bez konieczności montażu ciężkiego i skomplikowanego wału napędowego. Architektura silnika Toyoty pozbawiona jest konwencjonalnych, awaryjnych części, takich jak rozrusznik, alternator, klasyczne sprzęgła czy turbosprężarka. Dla kupującego auto używane oznacza to w praktyce niespotykany spokój serwisowy. Samochód oferuje bardzo płynne, liniowe przyspieszenie, a przede wszystkim fascynujące realne średnie zużycie paliwa, które nawet w wersji z napędem 4x4 bez trudu utrzymasz w granicach 5,5–6,5 l/100 km.

• Ryzyko i profilaktyka: Hybrydowe serce Toyoty przy regularnych wymianach oleju przetrwa setki tysięcy kilometrów bez zająknięcia. Zwiększonej uwagi wymagają jednak modele z napędem 4x4 (AWD-i) z samego początku produkcji (2019–2020), gdzie istnieje ryzyko usterki zwanej „cablegate”. Pod wpływem zimowej soli drogowej może dochodzić do korozji złącza wysokonapięciowego tylnego silnika elektrycznego. Podczas oględzin warto więc poprosić o podniesienie auta na podnośniku, dokładnie sprawdzić złącze tylnej osi latarką lub zajrzeć do historii serwisowej, czy element ten został już profilaktycznie zaizolowany lub wymieniony przez dealera.
• Idealny użytkownik: Rodziny, spokojniejsi kierowcy i wszyscy, którzy szukają solidnej niezawodności z ogromnym potencjałem wartości rezydualnej. To samochód dla osób dążących do minimalnego zużycia paliwa bez konieczności szukania po nocach wolnego kabla do ładowania. Napęd AWD-i jest jednocześnie świetny do pewnego podjazdu do zaśnieżonego domku w górach.

Przy wyborze używanego SUV-a w wieku około czterech lat realne zużycie paliwa często odgrywa kluczową rolę. Oficjalne wartości podawane przez producentów według metodologii WLTP bywają nierzadko zbyt optymistyczne i mogą różnić się w codziennej eksploatacji. Aby uzyskać jak najdokładniejszy obraz rzeczywistych kosztów eksploatacji trzeciej generacji Forda Kuga (od 2020 roku) i piątej generacji Toyoty RAV4 (od 2019 roku), przyjrzeliśmy się obszernym danym od setek realnych właścicieli. Źródłem tych długoterminowych i obiektywnych informacji jest popularny niezależny portal Spritmonitor.de, który dokładnie pokazuje, jak oba rodzinne SUV-y radzą sobie w świecie rzeczywistym.

Źródło danych: Spritmonitor.de

\ W przypadku hybryd typu plug-in realne zużycie paliwa silnie zależy od częstotliwości ładowania z sieci.*

Interpretując te dane, dostrzegamy kilka wyraźnych trendów. Tradycyjne silniki wysokoprężne, które w przypadku Kugi reprezentują niezawodne jednostki EcoBlue, wciąż utrzymują fantastyczną wydajność na długich trasach – mniejszy diesel 1.5 radzi sobie średnio ze spalaniem nieco powyżej pięciu litrów, co w przypadku dość masywnego SUV-a jest świetnym wynikiem. W Toyocie tej generacji próżno szukać diesla, ponieważ japoński producent postawił wszystko na napęd hybrydowy. Dane użytkowników pokazują, że był to absolutnie słuszny krok. Pełna hybryda RAV4 potrafi, szczególnie w mieście i na drogach lokalnych, jeździć ze spalaniem bezpiecznie poniżej granicy 6,5 litra, nawet w wersji z napędem na wszystkie koła. Dzielnie sekunduje jej jednak pełna hybryda Kuga 2.5 FHEV, która może pochwalić się bardzo podobnymi i korzystnymi dla portfela wartościami. Pewnym rozczarowaniem mogą być jedynie podstawowe wersje benzynowe (1.5 EcoBoost w Fordzie i 2.0 Valvematic w Toyocie) – choć oferują solidną niezawodność mechaniczną, po prostu nie dorównują zużyciem paliwa nowoczesnym hybrydom.

Dla typowego nabywcy używanego samochodu rodzinnego oznacza to dość jasny podział ról. Jeśli jeździsz głównie na długich trasach autostradowych lub często ciągniesz przyczepę, dwulitrowy diesel Ford Kuga pod względem spalania wciąż będzie bezkonkurencyjnym pożeraczem kilometrów. Z kolei dla kierowców, którzy spędzają większość czasu w ruchu podmiejskim, jeżdżąc po mieście i na krótszych trasach, ogromny sens mają wersje z pełnym napędem hybrydowym (FHEV) obu marek. Jeśli dodatkowo masz możliwość regularnego ładowania w domu lub w pracy, hybrydy typu plug-in (PHEV) potrafią obniżyć koszty eksploatacji do absolutnego minimum, ponieważ większość codziennych tras pokonują wyłącznie na energii elektrycznej.

Podsumowując, zużycie paliwa w tym pojedynku z pewnością stanowi silny czynnik decyzyjny, jednak zależy ono głównie od wyboru odpowiedniej technologii do Twojego stylu jazdy. Toyota RAV4 z pełną pewnością czerpie korzyści ze swojego wieloletniego doświadczenia z systemem hybrydowym i oferuje świetną oszczędność bez żadnych kompromisów i konieczności podłączania auta do gniazdka. Ford Kuga natomiast punktuje bardziej zróżnicowaną ofertą, w której coś dla siebie znajdzie zarówno konserwatywny zwolennik diesla na długie trasy, jak i fan nowoczesnych, zelektryfikowanych napędów.

Patrząc na rynek wtórny, a konkretnie na modele w wieku około czterech lat (roczniki 2021–2022), widać przepaść w tym, jak oba samochody trzymają swoją wartość. Podczas gdy jeden z tych SUV-ów kusi doskonałym stosunkiem ceny do wartości użytkowej, drugi uchodzi za absolutnego lidera pod względem wartości rezydualnej.

Ford Kuga (roczniki 2021–2022)
Kuga trzeciej generacji to na rynku wtórnym wyjątkowo kusząca propozycja. Szybszy spadek wartości oznacza, że niemal nowe i dobrze wyposażone auto można kupić za bardzo przystępne pieniądze. Ceny czteroletnich modeli zaczynają się już nieco powyżej granicy 73 000 zł za podstawowe wersje benzynowe (1.5 EcoBoost) lub diesle (2.0 EcoBlue) z większym przebiegiem. Złoty środek oscyluje wokół 87 000 – 96 000 zł, za co można otrzymać bardzo popularną, sportowo stylizowaną wersję ST-Line, a często także zaawansowaną hybrydę typu plug-in (PHEV) lub klasyczną pełną hybrydę (HEV). Najdroższe modele w luksusowej wersji Vignale z minimalnym przebiegiem zazwyczaj nie przekraczają 114 000 zł.

Toyota RAV4 (roczniki 2021–2022)
Toyota RAV4 piątej generacji to z kolei fenomen, jeśli chodzi o utrzymanie ceny. Dzięki opinii samochodu niezniszczalnego i wzorca napędu hybrydowego, jej wartość spada bardzo powoli. Czteroletniej RAV4 na rynku poniżej 105 000 zł praktycznie nie znajdziemy. Ceny sensownych wersji hybrydowych (2.5 Hybrid) z rozsądnym przebiegiem zaczynają się od około 114 000 zł. Jeśli szukasz popularnych wyższych wersji wyposażenia (Selection lub Executive) z inteligentnym napędem na wszystkie koła (AWD-i), przygotuj kwotę między 131 000 a 140 000 zł. Topowe warianty hybrydowe typu plug-in nawet jako używane bez trudu utrzymują cenę w okolicach 157 000 zł i więcej.

Przegląd orientacyjnych cen rynkowych (samochody w wieku ok. 4 lat)

Podstawowe wnioski dla kupujących:

• Ford Kuga jest jednoznacznym zwycięzcą, jeśli szukasz najlepszego samochodu za jak najmniejsze pieniądze. Kupując auto używane, zyskujesz nowoczesny pojazd i w porównaniu z Toyotą oszczędzasz spore środki przy egzemplarzu w podobnym wieku.
• Toyota RAV4 wymaga znacznie wyższej inwestycji początkowej (często o 35 000 zł więcej za porównywalny rocznik), ale te pieniądze w dużej mierze zwrócą się przy odsprzedaży. Jej wartość rezydualna chroni Twoje pieniądze przed inflacją i deprecjacją lepiej niż większość konkurentów.
• Wybór silnika: Podczas gdy w przypadku Forda Kuga na rynku wtórnym znajdziesz różnorodną mieszankę silników benzynowych, wysokoprężnych i hybryd, oferta używanych Toyot RAV4 składa się niemal w stu procentach z wysoce niezawodnych i oszczędnych hybryd.

Oba modele, Ford Kuga i Toyota RAV4, uzyskały w niezależnych testach bezpieczeństwa Euro NCAP maksymalną ocenę pięciu gwiazdek. Przy badaniu bezpieczeństwa samochodów używanych kluczowe jest jednak wzięcie pod uwagę szerszego kontekstu i konkretnego roku, w którym przeprowadzono testy. Metodyka Euro NCAP stale ewoluuje i staje się coraz bardziej rygorystyczna, dlatego wyników procentowych z różnych okresów nie można bezpośrednio porównywać – to, co wystarczało na pięć gwiazdek lata temu, dziś stanowi zaledwie przeciętny wynik. W przypadku najbardziej pożądanych na rynku czteroletnich egzemplarzy tych modeli mamy idealne warunki do porównania, ponieważ oba SUV-y przeszły testy zderzeniowe w tym samym roku według tych samych zasad. Ford Kuga trafił do laboratoriów w 2019 roku, czyli w czasie, gdy zaczęto stawiać wyższe wymagania systemom autonomicznego hamowania awaryjnego i ochronie przy uderzeniach bocznych. Samochód uzyskał świetne 92% za ochronę dorosłych i 86% za ochronę dzieci. Architektura nadwozia, w której szeroko wykorzystano stal o wysokiej wytrzymałości, sprawdziła się na medal. Pakiet systemów asystujących Co-Pilot360 otrzymał ocenę 73%, a ochrona niechronionych uczestników ruchu drogowego 82%. Ford bardzo skorzystał na wprowadzeniu funkcji asystenta przejazdu przez skrzyżowanie, który potrafi skutecznie zapobiec wypadkowi podczas skręcania. Ważne jest jednak wspomnienie, że z upływem czasu ocena z 2019 roku staje się nieaktualna, straciła swoją pierwotną pięcioletnią ważność certyfikatu i nie odpowiada najnowszym, ekstremalnie surowym protokołom (np. testom zderzenia z ruchomą barierą czy interakcji między pasażerami). Mimo to podstawowa konstrukcja Kugi nadal stanowi wyjątkowo bezpieczną przestrzeń dla rodziny.

Pięciogwiazdkowa Toyota RAV4 (5. generacji) w tym samym 2019 roku zmierzyła się z identycznym protokołem testowym Euro NCAP i wykazała nawet niewielką przewagę nad swoim rywalem. Japoński SUV uzyskał w dziedzinie ochrony dorosłych 93%, a przy ochronie dzieci 87%. Prawdziwym argumentem w kwestii bezpieczeństwa jest jednak pakiet asystentów Toyota Safety Sense drugiej generacji, który był dostarczany już w ramach wyposażenia podstawowego. Dzięki niemu samochód osiągnął doskonałe 85% za ochronę niechronionych uczestników ruchu drogowego i 77% w ogólnej skuteczności asystentów bezpieczeństwa. Czujniki Toyoty potrafiły świetnie wykrywać rowerzystów i pieszych nie tylko w dzień, ale i w pogorszonych warunkach oświetleniowych, przy czym w większości scenariuszy przy typowych prędkościach miejskich samochód był w stanie całkowicie zapobiec kolizji. Choć certyfikacja Toyoty na dzisiejszym rynku, z punktu widzenia surowej metodyki urzędu, również zalicza się do tych wygasających, funkcjonalność jej asystentów należała na ówczesne standardy do ścisłej czołówki.

W ostatecznym rozrachunku oba auta zapewniają ekstremalnie solidną pasywną klatkę bezpieczeństwa i ochronią Twoją załogę w sytuacjach kryzysowych z pełnym spokojem. W ogólnym porównaniu i przy szczegółowym spojrzeniu na zdolność do aktywnego zapobiegania wypadkom, jako zwycięzca wychodzi jednak Toyota RAV4. Jej solidniejsza integracja funkcji bezpieczeństwa w wyposażeniu standardowym zapewniła lepszą punktację we wszystkich czterech badanych kategoriach, przez co obecnie oferuje nieco bardziej nowoczesny i kompleksowy pakiet ochrony pasażerów oraz otoczenia.

Porównanie wyników Euro NCAP

Oprócz standardowego wyposażenia, każdy z modeli oferuje coś więcej niż tylko podstawowe elementy i pokazuje własne, osobliwe podejście do wartości dodanej, które może być dla klienta decydujące przy ostatecznym wyborze.

Ford Kuga: Nacisk na modułowość i sportowe prowadzenie

• Modułowość wnętrza: Absolutnie kluczowym elementem w codziennym użytkowaniu rodzinnym jest przesuwna tylna kanapa. Można ją łatwo przesuwać w zakresie kilku centymetrów, zmieniając w ten sposób proporcje między objętością bagażnika a miejscem na nogi pasażerów z tyłu, zależnie od aktualnych potrzeb.
• Sportowy duch wersji ST-Line: Ford jest znany z tego, że potrafi nastroić swoje SUV-y pod kierowcę. Wersja ST-Line przynosi więc nie tylko bardziej agresywny design nadwozia i specyficzne dodatki we wnętrzu, ale także sztywniejsze nastawy podwozia, które wyraźnie ograniczają przechyły w zakrętach i poprawiają ogólną dynamikę jazdy.
• Łączność i telematyka: System multimedialny SYNC 3 (w nowszych egzemplarzach SYNC 4) zapewnia bezproblemowe połączenie ze smartfonami. Dzięki modemowi FordPass Connect właściciel ma dodatkowo do dyspozycji aplikację mobilną do zdalnego dostępu – pozwala ona zdalnie odblokować samochód, sprawdzić poziom paliwa lub w przypadku hybrydy plug-in zarządzać czasem ładowania i ogrzaniem kabiny przed odjazdem.
• Inteligentna hybryda Plug-in (PHEV): Oprócz możliwości jazdy w trybie czysto elektrycznym na dystansie około 50 kilometrów, system dysponuje tak zwanym geofencingiem. Samochód dzięki GPS rozpoznaje wjazd do stref bezemisyjnych w miastach i samoczynnie przełącza się na tryb elektryczny.
• Przemyślane detale: Praktycznym bonusem w marce Ford są wysuwane plastikowe osłony krawędzi drzwi, które wysuwają się automatycznie przy otwieraniu, chroniąc lakier samochodu na ciasnych parkingach przed uszkodzeniem (a także chroniąc auta obok). Miłośnicy muzyki docenią natomiast system audio premium B&O.

Toyota RAV4: Pierwszorzędna wydajność i solidne detale

• Innowacyjny widok do tyłu: Jednym z najciekawszych gadżetów technologicznych jest cyfrowe lusterko wsteczne (Smart Rear View Mirror). Jeśli załadujesz bagażnik po sam dach lub widoczność ograniczają wysocy pasażerowie, jednym przełączeniem lusterko zmienia się w wyświetlacz, który przekazuje szerokokątny obraz z kamery umieszczonej w tylnej części pojazdu.
• Napęd AWD-i i tryb terenowy Trail: Napęd na cztery koła w Toyocie nie wykorzystuje tradycyjnego wału napędowego, lecz opiera się na oddzielnym silniku elektrycznym napędzającym tylną oś (AWD-i). Do jazdy poza utwardzonymi drogami system wyposażono w przycisk trybu Trail, który symuluje elektroniczną blokadę mechanizmu różnicowego i przyhamowuje obracające się koło, zapewniając maksymalną trakcję.
• Pogromca spalania: Sercem RAV4 jest legendarny i sprawdzony przez lata system pełnej hybrydy. Jego największą zaletą jest zdolność do pracy w ruchu miejskim i podmiejskim w dużej mierze wyłącznie na energii elektrycznej, bez konieczności zewnętrznego ładowania z gniazdka, co gwarantuje wyjątkowo niskie zużycie paliwa.
• Zaawansowane systemy asystujące: Pakiet technologii bezpieczeństwa Toyota Safety Sense oferuje zaawansowany tempomat adaptacyjny, asystenta utrzymania pasa ruchu oraz system zapobiegania kolizjom, przy czym ogromną zaletą jest to, że ten kompleksowy pakiet elementów bezpieczeństwa bardzo często można znaleźć już w podstawowych wersjach wyposażenia.
• Praktyczna ergonomia off-roadowa: Wnętrze zostało zaprojektowane z myślą o wytrzymałości i łatwości użytkowania. Wyrazistym i sprytnym elementem są duże, masywnie ogumowane pokrętła sterowania klimatyzacją i systemem audio. Dzięki nim obsługa jest całkowicie intuicyjna i bezproblemowa, nawet jeśli kierowca ma na sobie grube zimowe lub robocze rękawice.

Ford Kuga

Zalety:

• Świetne właściwości jezdne i bardziej zwinne podwozie, które pod względem prowadzenia należy do najlepiej nastrojonych samochodów w tej kategorii klasowej.
• Bardzo wydajna i poszukiwana na rynku wersja hybrydowa typu plug-in (PHEV), która oferuje ponadprzeciętny realny zasięg wyłącznie na energii elektrycznej.
• Praktyczne przesuwane tylne siedzenia, dzięki którym można elastycznie zmieniać przestrzeń między pasażerami z tyłu a objętością bagażnika.
• Przyjazny dla użytkownika i płynnie działający system multimedialny SYNC 3 (lub SYNC 4 w nowszych wersjach) z intuicyjną obsługą i szybką reakcją.
• Ogólnie korzystniejsza cena zakupu na rynku wtórnym w porównaniu z bezpośrednią azjatycką konkurencją.

Wady:

• Wykończenie wnętrza i użyte materiały, zwłaszcza twarde plastiki w niższych wersjach wyposażenia, sprawiają wrażenie nieco tańszych.
• Pojemność bagażnika odbiega od średniej w klasie (szczególnie w wersji PHEV, gdzie bagażnik jest płytszy ze względu na akumulatory).
• Podstawowy trzycylindrowy silnik benzynowy 1.5 EcoBoost przy wyższym obciążeniu wykazuje się bardziej szorstką pracą i gorszym komfortem akustycznym.

Toyota RAV4

Zalety:

• Słynna i sprawdzona przez lata niezawodność napędów pełnej hybrydy (HEV), co oznacza minimalne ryzyko serwisowe w przypadku auta używanego.
• Doskonałe zużycie paliwa w realnym ruchu miejskim i podmiejskim, bez konieczności ładowania samochodu z gniazdka.
• Przestronny i świetnie ustawny bagażnik o podstawowej pojemności 580 litrów, który z łatwością pomieści bagaże całej rodziny.
• Wyjątkowo dobre trzymanie wartości – pojazd na rynku wtórnym utrzymuje wysoką cenę i nie podlega szybkiej amortyzacji.
• Solidny wygląd i poczucie wysokiego bezpieczeństwa biernego, poparte doskonałymi wynikami w testach Euro NCAP.

Wady:

• System multimedialny i grafika wyświetlaczy w modelach sprzed modernizacji (do 2022 roku) sprawiają wrażenie znacznie przestarzałych, a system ma wolniejszą reakcję.
• Specyficzna praca bezstopniowej przekładni planetarnej (e-CVT), która przy potrzebie gwałtownego przyspieszenia utrzymuje silnik na wysokich obrotach, co powoduje wyraźniejszy hałas w kabinie.
• Mało angażujący układ kierowniczy i ogólnie bardzo bezpieczny, ale raczej nudny i mało ekscytujący sposób prowadzenia.
• Wyższa cena zakupu na rynku aut czteroletnich, odzwierciedlająca wysoki popyt na hybrydowe Toyoty.

Na podstawie długofalowych opinii użytkowników, raportów serwisowych, akcji przywoławczych i doświadczeń z praktyki przygotowaliśmy zestawienie najczęstszych problemów obu aut, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze samochodu używanego. Znajomość tych słabych punktów jest kluczowa, dlatego zawsze zaleca się staranne Badanie techniczne auta używanego, które ujawni ewentualne ukryte wady jeszcze przed zakupem.

Ford Kuga (3. generacja)

Ford Kuga trzeciej generacji to ogólnie niezawodny rodzinny SUV, niemniej jednak w początkach produkcji borykał się z kilkoma chorobami wieku dziecięcego, które dotyczyły przede wszystkim elektroniki i napędu hybrydowego typu plug-in.

Jednostki napędowe i skrzynia biegów

• Problemy z akumulatorem w wersji PHEV: Modele z lat 2020 i początku 2021 miały szeroko zakrojoną akcję serwisową ze względu na ryzyko zwarcia i pożaru akumulatora wysokonapięciowego (zanieczyszczenia produkcyjne w ogniwach). Ford rozwiązał problem poprzez kompletną wymianę akumulatorów trakcyjnych. Przy zakupie używanego PHEV absolutnie konieczne jest sprawdzenie w historii serwisowej, czy ta akcja serwisowa została przeprowadzona w danym pojeździe.
• Rozcieńczanie oleju w dieslach (2.0 EcoBlue): Jeśli samochód jest użytkowany głównie na krótkich trasach w mieście, filtr cząstek stałych (DPF) nie nadąża z regeneracją. Prowadzi to do przedostawania się oleju napędowego do oleju silnikowego i jego degradacji. W tych wersjach zaleca się skrócenie interwału wymiany oleju do 10 000 – 15 000 km.
• Szarpanie 8-biegowej automatycznej skrzyni biegów: W konwencjonalnych wersjach spalinowych niektórzy właściciele skarżą się na sporadyczne szarpnięcia przy zmianie biegów lub szarpanie przy niskich prędkościach (zwłaszcza z 1. na 2. bieg). Często tę dolegliwość rozwiązuje aktualizacja oprogramowania jednostki sterującej skrzyni biegów.

Elektronika i system multimedialny

• Rozładowywanie akumulatora 12V: Dość powszechny problem, gdy samochód po kilku dniach postoju rozładowuje się do tego stopnia, że nie można go uruchomić. Powodują to moduły (np. telematyka), które nie przechodzą w stan uśpienia po zamknięciu auta. Ford wydał na to kilka poprawek oprogramowania.
• Zawieszanie się systemu SYNC 3/4: Zamrażanie ekranu, przerwy w połączeniu Bluetooth lub powolne reakcje tylnej kamery cofania. Zazwyczaj wystarczy wgrać najnowszą wersję oprogramowania przez USB lub Wi-Fi.

Podsumowanie dla Ford Kuga: Większość poważnych problemów (szczególnie w przypadku PHEV) została rozwiązana w ramach gwarancji fabrycznej i akcji serwisowych. Jeśli samochód ma jasną historię serwisową i aktualne oprogramowanie, Kuga jest autem bezproblemowym. Mechanika samych silników (w tym trzycylindrowego 1.5 EcoBoost) jest ponadprzeciętnie niezawodna.

Toyota RAV4 (5. generacja)

Toyota RAV4 uchodzi za wzór niezawodności, szczególnie dzięki swojemu dopracowanemu i niezniszczalnemu układowi hybrydowemu. Mimo to, nawet piąta generacja skrywa kilka specyficznych cech i droższych usterek, które może wykryć szczegółowa kontrola techniczna samochodu.

Jednostki napędowe i podwozie

• Korozja kabla wysokonapięciowego (tzw. „Cablegate”): Jest to najpoważniejszy i najbardziej znany problem wersji hybrydowych z napędem na wszystkie koła (AWD-i). Złącze kabla wysokonapięciowego, który prowadzi do tylnego silnika elektrycznego, jest słabo chronione przed wpływem warunków atmosferycznych. Zimą dostaje się do niego sól i wilgoć, co prowadzi do silnej korozji i ewentualnej awarii tylnego napędu lub całego układu hybrydowego. Wymiana tej wiązki poza gwarancją jest niezwykle kosztowna.
• Głośniejsze podwozie i szum aerodynamiczny: Wielu użytkowników zgłasza, że przy prędkościach autostradowych (powyżej 120 km/h) w kabinie zauważalny jest większy hałas z nadkoli i od lusterek zewnętrznych. Nie jest to usterka w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz cecha pojazdu związana z cieńszymi materiałami izolacyjnymi.
• Przeciekanie przez relingi dachowe: W modelach z pierwszych lat produkcji (2019–2020) pojawiał się problem z nieszczelnością punktów mocowania relingów dachowych. Woda mogła przedostawać się aż do podsufitki.

Elektronika i nadwozie

• Pobór prądu spoczynkowego z akumulatora 12V: Podobnie jak Kuga, również RAV4 czasami cierpi na nagłe rozładowanie małego akumulatora 12V, jeśli samochód stoi przez kilka dni. Winowajcą bywa moduł DCM (Data Communication Module), który nieustannie próbuje komunikować się z siecią i wyczerpuje akumulator. Toyota rozwiązuje to poprzez przeprogramowanie modułu.
• Przestarzały i powolny system inforozrywki: System Touch 2 w samochodach do 2022 roku ma przestarzałą grafikę i powolne reakcje. Najwcześniejsze roczniki fabrycznie nie obsługiwały nawet Apple CarPlay / Android Auto (funkcję tę można było dodatkowo wgrać u dealera, ale warto sprawdzić, czy poprzedni właściciel to zrobił).
• Delikatny lakier: Wodorozcieńczalne, ekologiczne lakiery Toyoty są stosunkowo cienkie i miękkie. Przednia maska i zderzak bardzo szybko pokrywają się drobnymi odpryskami od kamieni.

Podsumowanie dla Toyoty RAV4: To wyjątkowo odporny i trwały samochód, w którym nie trzeba obawiać się drogich awarii silnika czy skrzyni biegów (e-CVT). Jedynym istotnym postrachem aut używanych jest korozja złącza wysokonapięciowego w wersjach z napędem na cztery koła. Jeśli jednak ten element został sprawdzony (lub już wymieniony na nowszą wersję), czekają Cię prawdopodobnie już tylko niezawodne kilometry i raczej drobne niedociągnięcia programowe lub w zakresie komfortu.

Przy zakupie samochodu używanego kluczowa jest dokładna fizyczna inspekcja auta używanego. Oto kilka specyficznych punktów, na których należy się skupić w przypadku tych dwóch modeli, aby zminimalizować ryzyko drogich napraw i wybrać naprawdę zadbany egzemplarz.

Przy wyborze Forda Kuga:

• Stan akumulatora PHEV i akcje serwisowe: W przypadku modeli hybrydowych typu plug-in z pierwszych lat produkcji (zwłaszcza 2020) przeprowadzono szeroko zakrojoną akcję serwisową ze względu na ryzyko przegrzania akumulatora. Poproś o historię serwisową i sprawdź, czy samochód przeszedł tę procedurę. Podczas jazdy próbnej obserwuj również spadek zasięgu w trybie czysto elektrycznym, aby wykryć ewentualną nadmierną degradację akumulatora.
• Praca ośmiobiegowej automatycznej skrzyni biegów: Jeśli wybierasz zwykłą wersję spalinową, skup się na skrzyni hydrokinetycznej. Podczas jazdy w powolnym korku lub przy podjeżdżaniu nie może ona szarpać ani gwałtownie redukować biegów. Nieoczekiwane uderzenia przy niskich prędkościach mogą wskazywać na przestarzałe oprogramowanie lub, w gorszym przypadku, na zużycie samej skrzyni.
• Zimne starty 1.5 EcoBoost: W przypadku trzycylindrowego silnika benzynowego nalegaj na uruchomienie całkowicie zimnego auta. Zwróć uwagę na wahania obrotów lub wyraźne wibracje w pierwszych sekundach pracy. Zaleca się również dokładną kontrolę wizualną poziomu płynu chłodzącego – jego niewyjaśniony ubytek w nowoczesnych silnikach bywa zapowiedzią kosztownego problemu.
• Hałasy z podwozia i tylnej osi: Po kilku latach eksploatacji w Kudze mogą zacząć skrzypieć tuleje metalowo-gumowe lub mogą być słyszalne stuki z mocowań amortyzatorów. Celowo przejedź się samochodem po wyboistej drodze lub progach zwalniających. Głuche stuki z tylnej osi jasno sygnalizują konieczność bliskiej inwestycji w elementy podwozia.
• Reakcja systemu SYNC: System inforozrywki SYNC 3 (a także wczesne wersje SYNC 4) może czasami zawieszać się lub długo wczytywać nawigację. Sprawdź szybkość odświeżania mapy i spróbuj sparować swój telefon. Restartujący się lub zablokowany ekran oznacza, że system będzie wymagał aktualizacji oprogramowania lub kosztownej wymiany modułu.

Przy wyborze Toyoty RAV4:

• Korozja kabla wysokonapięciowego (tzw. „Cablegate”): Jest to absolutnie kluczowy punkt w przypadku wersji hybrydowych z napędem na wszystkie koła (AWD-i). Kabel wysokonapięciowy prowadzący do tylnego silnika elektrycznego jest od spodu narażony na pryskającą wodę i sól, co w autach sprzed 2022 roku często prowadzi do ekstremalnej korozji złącza i ryzyka kosztownej wymiany. Profesjonalna kontrola techniczna samochodu na podnośniku jest w tym przypadku niezbędna.
• Płynność układu hybrydowego i e-CVT: Przekładnia planetarna e-CVT jest mechanicznie wyjątkowo niezawodna, ale przejście między napędem elektrycznym a benzynowym w rozgrzanym samochodzie powinno być niemal niezauważalne. Jakiekoliv nietypowe metaliczne huczenie lub wyraźne szarpnięcie przy dołączaniu silnika spalinowego oznacza poważny problem.
• Kondycja akumulatora 12V: Wielu właścicieli RAV4 tej generacji boryka się z ukrytym rozładowywaniem instalacji pokładowej. Jeśli auto stało kilka dni w komisie, zwróć uwagę, czy odpala natychmiast i bez komunikatów o błędach na wyświetlaczu. Akumulator bywa często „martwy” i wymaga natychmiastowej wymiany.
• Szczelność relingów dachowych: W rocznikach modelowych 2019 i 2020 woda czasami przeciekała do wnętrza przez otwory montażowe relingów dachowych. Podczas oględzin dokładnie sprawdź dotykiem podsufitkę (zwłaszcza przy słupkach A i nad bocznymi szybami), czy nie wyczuwasz wilgoci lub nie widzisz typowych brązowych zacieków po wyschniętej wodzie.
• Szybkość i wyposażenie systemu inforozrywki: System multimedialny starszych modeli tej generacji należał do najwolniejszych na rynku. Sprawdź reakcję przycisków i upewnij się, czy samochód w ogóle obsługuje Apple CarPlay lub Android Auto. W starszych rocznikach funkcja ta musiała być wgrywana później, a na rynku wciąż zdarzają się egzemplarze, którym brakuje tej ważnej łączności.

Źródła: ADAC, gazeta.pl, onet.pl, motofakty.pl, green-news.pl, fleet.com.pl

Artykuł został przygotowany przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji. Gwarantem sekcji jest Petr Dušek.